Oficjalny serwis internetowy Miasta Dynów
     Środa, 12 Sierpień 2020r. imieniny: Hilarii, Juliana, Lecha
Strona główna Kontakt Mapa Strony

Rynek miasta

Rynek miasta

 

Centrum miasta Dynowa stanowi Rynek  z  zachowanym średniowiecznym, urbanistycznym układem ulic z niego wychodzących. Rynek miasta wraz z pomnikiem Jagiełły położony jest w obrębie pozostałości fortyfikacji miejskich i zamkowych wpisanych do rejestru zabytków.


Zasadniczy układ urbanistyczny otrzymał Dynów na początku XV w. w rezultacie lokacji na prawie magdeburskim. Miasto zostało rozplanowane i rozmierzone na obszarze  nadsańskiego wzniesienia równoległego do biegu Sanu. Centrum prawie regularnego układu miejskiego stanowił prostokątny rynek. Czworobok miasta od strony północno – zachodniej zamykał kościół św. Wawrzyńca, a od północnego wschodu zamek postawiony przez Kmitów na wyniosłym cyplu w miejscu dawnego grodziska.

Liczne pożary miasta i zniszczenia spowodowane najazdami tatarskimi oraz wojnami z drugiej połowy XVIII w. spowodowały niekontrolowany handel placami, domami i gruntami, co pociągnęło za sobą zmiany w dotychczasowym podziale  i wielkości placów.
Po wojnach z pocz. XVIII w. w drewnianej zabudowie Dynowa pojawiają się pierwsze, parterowe jeszcze domy murowane.


Lata wojen z drugiej połowy XVII i pierwszej XVIII w. przyniosły poważne straty w zabudowie, nie ominęły miasta najazdy i przemarsze wojsk szwedzkich, siedmiogrodzkich i rosyjskich. Brak materiałów źródłowych nie pozwala na charakterystykę zabudowy Dynowa w tym czasie.
Ciekawy opis rynku w okresie międzywojennym przedstawia w monografii „Dynów – studia z dziejów miasta” M. Krasnopolski w pracy pt. „Dynów w okresie międzywojennym”.

 

Centrum Dynowa, o wyraźnie miejskim charakterze stanowił Rynek wraz z kilkoma sąsiadującymi
z nim uliczkami. Do niego przylegały małe osiedla: od północnego wschodu Zamczysko, od wschodu Podwał, od południa Zabrama, a następnie Karolówka.
Rynek zajmował około 0,8 ha powierzchni. Na skraju zupełnie pustego czworoboku znajdował się jedynie pomnik W. Jagiełły. Rozległy plac otaczały z trzech stron przylegające do siebie kamienice jednopiętrowe pełne różnych sklepów. Większość z nich powstała po pożarze, który zniszczył Dynów w 1904 r. Odmienną architekturę posiadała nie zniszczona pożarem południowa strona Rynku. Architekturę tworzyły stare przysadziste domostwa ściśle przylegające do siebie. 


Rynek częściowo wybrukowany, w części tylko wyżwirowany służył  jako miejsce postoju furmanek,
 w czwartki natomiast odbywały się tu targi. Jego skrajem podobnie jak i obecnie przebiegała główna ulica w kierunku kościoła, z południowej zaś strony wychodziły dwie ulice, z których jedna wiodła na plac przed potężną bryłę murowanej synagogi.


W murowanej zabudowie miasta wysokością i odmienną architekturą wyróżniały się tylko trzy świątynie: rzymskokatolicka, greckokatolicka i żydowska synagoga. Wygląd zewnętrzny kościoła nie uległ do dziś istotnym zmianom, znikała natomiast górująca niegdyś nad miastem smukła sylwetka małej cerkwi, jak i masywna synagoga.

 

Późniejsza zabudowa nie była już stylowa i tak piękna jak dawniej. Dalszych zniszczeń dokonały pożary II wojny światowej i niemieckie bombardowania.